به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تهران، مراسم سوگواری شهادت حضرت امام رضا علیه السلام و یادبود شهید حضرت آیت الله العظمی سیدعلی خامنهای قائد امت و اعضای شهید خانواده حضرت آیت الله سید مجتبی خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران با حضور جمعی از ائمه جماعات مساجد و استادان و طلاب حوزه علمیه و سایر اقشار مردم با سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین رضا سیفی آملی استاد حوزه امروز در مسجد امام رضا علیه السلام شهرک اکباتان تهران برگزار شد.
حجت الاسلام والمسلمین رضا سیفی آملی در این مراسم با بیان اینکه اولین الگو و اصل کلیدی در سبک زندگی علمی و فرهنگی امام رضا(ع)، شجاعت عالمانه در میدان عمل است به طوری که امام رضا(ع) به جای انفعال، جسورانه وارد میدان میشدند، اظهار داشت: اینکه حضرت علی بن موسی الرضا علیهما السلام مناظره با بزرگان ادیان و مکاتب مختلف را پذیرفتند، از مسیحیت و یهودیت گرفته تا صابئین و مادیگراها، نشان میدهد که امام به دل رقیب میزدند و خود را به حاشیه امن جامعه شیعه محدود نمیکردند.
استاد حوزه خاطرنشان کرد: وقتی از جسارت امام رضا(ع) در میدان دشمن سخن میگوییم، منظور بیباکی احساسی یا ریسک حسابنشده نیست، بلکه منظور جسارت به معنای شجاعت عالمانه و مسئولانه است. این همان ویژگیای است که در مواجهه با شبهات نیز میتواند برای ما الگو باشد.
حجت الاسلام والمسلمین سیفی آملی با اشاره به اینکه در این زمینه چند مصداق وجود دارد که میتوان به آنها اشاره کرد که نخستین مصداق، پذیرش مناظره با سران ادیان است، یادآور شد: کمتر کسی حاضر میشود وارد چنین میدانی شود و با سران ادیان به مناظره بپردازد، این مناظرات نیز به این صورت نبود که امام رضا(ع) با یک فرد از یک جریان یا دین خاص وارد گفتوگو شوند، بلکه مجموعهای از مخالفان و بزرگان مکاتب مختلف گرد هم آمده بودند و در برابر امام قرار داشتند.
ضرورت تبیین شجاعت عالمانه و مسئولانه امام رضا(ع)
وی تصریح کرد: خلیفه عباسی نیز انگیزهای جز دشمنی با امام رضا(ع) نداشت، اما امام با همان رویکرد که آن را شجاعت عالمانه و مسئولانه معنا کردیم، این مناظرات را پذیرفتند و با بزرگان و متکلمان ادیان و مکاتب مختلف، از جمله مسیحیان، یهودیان، زرتشتیان و صابئیان، به گفتوگو و مناظره پرداختند.
کارشناس دینی با بیان اینکه این رویکرد امام رضا(ع) را میتوان از این جهت نیز مورد توجه قرار داد که ایشان با همان سلاحی وارد میدان میشدند که طرف مقابل به آن افتخار میکرد، اضافه کرد: برای مثال، مسیحیان به انجیل خود استناد میکردند و یهودیان به کتاب و متون دینی خود. امام رضا(ع) نیز با همان منابع با آنان مباحثه و مناظره میکردند.
استاد حوزه خاطرنشان کرد: از همین رو، امام با قاطعیت میفرمودند که اگر در آنچه از انجیل نقل میکنم تردید یا انکار داری، من انجیل را از حفظ برایت میخوانم. این مسئله نشاندهنده جسارت علمی امام رضا(ع) در ورود به میدان مناظره است.
وی با بیان اینکه امام رضا(ع) در آن فضای اجتماعی و فرهنگی، با وجود اینکه زرتشتیان در ایران حضور داشتند و جمعیت قابل توجهی را تشکیل میدادند، جسورانه وارد میدان میشدند و با استفاده از استدلال، نظام فکری طرف مقابل را به چالش میکشیدند، اظهار کرد: نمونه سوم، نماز عید فطر است. در این ماجرا نیز امام رضا(ع) با جسارت در عمل وارد میدان شدند و نوعی حصر نرم را شکستند.
حجت الاسلام والمسلمین سیفی آملی گفت: وقتی مأمون از امام رضا(ع) درخواست کرد که برای اقامه نماز عید فطر حاضر شوند، هدف این بود که از مقام معنوی امام استفاده کند و به حکومت خود قداست ببخشد.
معاون مدرسه علمیه حضرت حجت علیه السلام، ابراز کرد: امام رضا(ع) اصل حضور را پذیرفتند، اما با شرط خودشان وارد میدان شدند. ایشان در هنگام خروج، به سبک پیامبر اکرم(ص) با پای برهنه و در حالی که تکبیر میگفتند حرکت کردند. این رفتار، نمونهای از جسارت عملی امام رضا(ع) و شیوه ایشان در شکستن فضای حاکم بود.
وی ادامه داد: حدیث سلسلهالذهب که در نیشابور بیان شد نیز نمونه دیگری از این جسارت است. امام رضا(ع) در فضایی وارد شهر شدند که فضای خفقان حاکم بود و مأموران نیز حضور داشتند.
امام رضا(ع) همه جا پیام توحید و ولایت را با صراحت بیان کردند
استاد حوزه علمیه تصریح کرد: با این حال، وقتی مشاهده کردند مردم تشنه شنیدن سخنان ایشان هستند و منتظر فرمایش اماماند، از ترس عقبنشینی نکردند و با جسارت وارد میدان شدند. امام رضا(ع) در همان شرایط، حدیث معروف «کلمة لا إله إلا الله حصنی» را بیان کردند و فرمودند: «بشروطها و أنا من شروطها». این رفتار نیز نشاندهنده جسارت امام است؛ اینکه در یک فضای خفقان، فرصت را مغتنم شمردند و پیام توحید و ولایت را با صراحت بیان کردند.
وی گفت: در سیره امام رضا(ع)، جسارت به معنای بیمحابا وارد شدن به هر عرصهای نیست، بلکه به معنای برخورداری از شجاعت عالمانه و مسئولانه برای حضور در میدانهایی است که شبهه، پرسش و رقابت فکری در آن وجود دارد. امام رضا(ع) خود را در حاشیه امن محدود نکردند، بلکه با شناخت دقیق میدان و با تکیه بر استدلال و دانش، وارد گفتوگو با مخالفان شدند و از این طریق، الگوی مهمی برای مواجهه با چالشهای فکری و اعتقادی در اختیار ما قرار دادند.
حجت الاسلام والمسلمین سیفی آملی با بیان اینکه دومین محور در الگوی امام رضا(ع)، این است که پیشنیاز هر گفتوگو، تخصص است، نه تعصب، خاطرنشان کرد: متأسفانه یکی از اشتباهات رایج این است که در برابر شبهات، واکنشهای احساسی و غیرعالمانه نشان داده میشود، اما وقتی به سیره امام رضا(ع) نگاه میکنیم، میبینیم که ایشان هنگام مناظره با سران ادیان، مانند جاثلیق مسیحی، رأسالجالوت یهودی و دیگر شخصیتها، با تکیه بر منابع و کتب خود آنان استدلال میکردند.
وی با بیان اینکه امام رضا(ع) از کتابهای خود آنان برای پاسخگویی استفاده میکردند و این مسئله نشاندهنده تخصص و علم ایشان است، اضافه کرد: این رفتار امام رضا(ع) برای ما در روزگار امروز یک الگوی جدی است. در پاسخ به شبهات مختلفی که در عرصههای گوناگون مطرح میشود، ابتدا باید بر علوم و منابع خودمان تسلط داشته باشیم و در مرحله دوم، باید علوم و منابع طرف مقابل و کتب غیر را نیز بشناسیم و بر آنها تسلط پیدا کنیم.
الگوی امام رضا(ع) به ما میآموزد که عالم دینی باید بهروز باشد
کارشناس دینی بیان کرد: الگوی امام رضا(ع) به ما میآموزد که عالم دینی باید بهروز باشد. کار عالم دینی صرفا این نیست که موعظه کند، خطابه داشته باشد یا بخواهد بهصورت احساسی وارد میدان شود. گاهی مطالب احساسی کاربرد چندانی ندارند و حتی اگر در مقطعی اثرگذار باشند، تأثیر آنها زودگذر است.
وی خاطرنشان کرد: آنچه اهمیت دارد این است که مخاطب با استدلال اقناع شود؛ با استدلالهای عقلی و استدلالهایی که به نوعی به بداهتهای عقلی منجر میشوند. بنابراین، برای پاسخگویی مؤثر به شبهات، نمیتوان تنها به بیان احساسات یا موعظههای عمومی اکتفا کرد، بلکه باید مخاطب را با استدلال و منطق قانع کرد.
استاد حوزه با بیان اینکه اگر بخواهیم این محور و اصل دوم را توضیح دهیم، میتوان آن را در سه لایه مورد بررسی قرار داد، گفت: نخستین لایه، تسلط شگفتانگیز امام رضا(ع) بر متون مقدس ادیان دیگر است، البته برای ما این مسئله چندان محل سؤال نیست که چرا امام رضا(ع) به این متون و معارف آنها علم داشتند. در مکتب ما، امام دارای علم الهی و علم لدنی است.
حجت الاسلام والمسلمین سیفی آملی اظهار کرد: اینگونه نیست که امام در کلاس و نظام آموزشی معمول، در کنار دیگران بنشیند و علوم را از طریق فرایندهای عادی یاد بگیرد. علم ائمه(ع) علمی الهی است و خداوند این معارف را به آنان آموخته است.
انتهای پیام. /
نظر شما